Bir Yaşam Becerisi Olarak Bilimsel Düşünme


Bilimsel düşünme, şu anda öngörülemeyen ve karmaşık alanlardan geçerken hedeflerimize doğru yönlendirilen en etkili araçtır. Çünkü bizi belirsizlik karşısında daha uyumlu ve yaratıcı kılar. Bilimsel düşünme, bizi algılarımız tarafından kandırılmamızı önlemede, yardımcı olur.

Bilimsel düşünme, kontrol edemediğimiz veya tahmin edemediğimiz,  karmaşık bir dünya hakkında sürekli merak içerisinde kalarak, onu daha iyi anlamak adına, bizi bir sonraki adımı atmamız için yönlendirir. Kısacası bilimsel düşünme, bir sonraki aşamada ne olacağını tahmin etmekle, aslında gerçekte ne olduğunu görmemizle ilgili bir karşılaştırmadır, bu farklılıktan ne öğrendiğimize dayalı bir uyum sağlamadır.

Kata Graphic  Brain.png

Gelişim Kata Modelinin Bileşenleri

Gelişim Kata modeli 4 aşamadan oluşur. Bilimsel düşünce modeli baz alınarak tümdengelim ve tümevarım yaklaşımlarının bir karmasıdır. Toyota Kata’nın ortaya koyduğu bilimsel düşünce modeli yeni bir şey değildir. Toyota Kata bilimsel düşünce ile sistematik çalışmayı birleştirerek yepyeni bir yaklaşım sunar. İlk olarak Gelişim Kata modeline bakalım.

Zorlu Hedef 

Organizasyonlar ve/veya kişiler zorlu hedefleri kadar büyüktür.  6 ay veya 3 sene içerisinde olunması istenen durumu temsil eder.  Zorlu hedef kolay olmamalı ama aynı zamanda  imkansız da olmalıdır. Bir anda zorlu hedefe erişilemez. Bu nedenle zorlu hedef parçalara bölünebilir olmalıdır.  Zorlu hedef aynı zamanda bir yönü de işaret edebilir.

Mevcut Durum 

Zorlu hedefi başarabilmek için  mevcut durumda nerede olunduğu çok iyi idrak edilmelidir. Kanban metodu, bu noktada devreye sokularak mevcut durumu gerek görsel gerekse veri odaklı bir şekilde ortaya koyabilir.

Bir Sonraki Hedef Durum

 

Zorlu hedef ile paralel olarak 1 hafta ile 1 ay içerisinde mevcut durumdan hareketle nerede olunması hedeflenir. Hedef ile hedef durum farklı kavramlardır.  Hedef durum, sadece rakamlar üzerinden değil; alışkanlıkları kapsayan geniş bir kavramdır.

 

 

Engellere Karşı Deney Yap  

Hedef durum ile mevcut durumun karşılaştırılması engellerin tespiti için çok önemlidir. Atılacak olan adımlar diğer bir ifadeyle deneyler engellere karşı atılmalıdır.  Deneylerin en büyük amacı, bilgi eşik seviyesini yükseltmektir. Toyota Kata içerisindeki en önemli noktalardan bir tanesi, bilimsel düşünceyi alışkanlık haline getirerek engellerin farkında olmaktır.